Ken je de kogelvis niet van een menukaart, dan herken je hem waarschijnlijk wel aan zijn typische uiterlijk. In zijn gewone doen is het een vrij onopvallend visje. Maar dreigt er gevaar dan zuigt ‘ie zich helemaal vol met water, tot hij drie keer zo groot én kogelrond is. Schrikt dit zijn tegenstander niet af en wordt hij toch opgegeten, dan legt zijn tegenstander ook het loodje. Het neurotoxische gif tetrodotoxine verlamt de zenuwen van zijn rivaal en al snel volgt de dood.
De kogelvis-wet in Japan
Eén kogelvis bevat genoeg gif om zo’n 30 mensen om te brengen. En toch blijft het een delicatesse waar mensen een moord voor zouden doen. In Japan was het verkopen en eten van deze vis lange tijd verboden. Er ontstond toen zo’n enorme wildgroei aan hobbychefs die de gok best durfden te nemen, dat de overheid besloten heeft het slachten van de kogelvis weer te legaliseren en aan strenge banden te leggen.
Alleen fugu-masters mogen kogelvis bereiden
Chefs in Japan ondergaan een training van 2 – 3 jaar waarbij zeker driekwart niet slaagt voor de opleiding. Mocht je hem halen, dan ben je mooi wel een fugu-master en sta je met grote regelmaat een kogelvis levend te fileren. Bij sommige kogelvissoorten is ook de huid giftig. Bij andere alleen de ingewanden zoals lever, darmen en voortplantingsorganen. Maar wat altijd giftig is, is het bloed. Daarom is het afspoelen en droogdeppen van de vis een zeer belangrijke taak. Ook het weggooien van dit supergiftige afval is aan strenge regels gebonden. Er is namelijk een periode geweest waarbij uitzonderlijk veel daklozen omkwamen. Die bleken hun maal te doen met afval van restaurants, waar jammer genoeg ook wel eens de restanten van een kogelvis bij zaten. Daarom moet het zeer giftige afval tegenwoordig in een gesloten container worden bewaard die wordt opgehaald door een speciale dienst.
Sashimi van Fugu
En toch is fugu sashimi ongekend populair en kan je het niet alleen in een restaurant eten maar ook thuis. Na het fileren door een fugu-master is de vis in principe niet meer dodelijk en mag hij dus verkocht worden. Gaat het dan nooit meer mis? Helaas. Er vallen jaarlijks altijd wel een paar dodelijke slachtoffers, hoewel de meesten daarvan eigenwijs thuis de vis zelf wilden bereiden.
Gekweekte niet-giftige fugu valt niet in de smaak
Tijd voor een oplossing zou je denken. Maar het gekke is, die is er! Er bestaat namelijk gekweekte kogelvis die niet giftig is. Want een kogelvis wordt helemaal niet giftig geboren. Hij dankt zijn dodelijke wapen aan het dieet van garnalen die op hun beurt weer giftige algen eten. Kweek je kogelvis in gecontroleerde omstandigheden, dan is er dus niks aan het handje. Er zijn inmiddels in China enkele Fugu restaurants die draaien op deze gekweekte variant. Maar in Japan wil men er niet aan. De aantrekkingskracht van fugu zit hem dus blijkbaar niet in zijn unieke smaak. Fugu eet je omdat het dodelijk lekker kan zijn.
