Quinoa: van hype tot schaarste

Oorspronkelijk is quinoa het volksvoedsel van arme boeren in het Andes-gebergte in Zuid-Amerika. Nu wil de hele wereld het eten. Een voedingshype, jaren geleden begonnen bij de toprestaurants, met een keerzijde.

Op de hoogvlakten van de Andes wuiven lange gele, rode en paarse pluimen in de wind. Pluimen van een plant uit de amarantenfamilie, waarin kleine eetbare zaden met een nootachtige smaak groeien: quinoa. Wie denkt dat de graanvervanger een nieuwe ontdekking is, heeft het mis. Lokale boeren verbouwen, koken en eten quinoa al vijfduizend jaar lang.

Quinoa velden
Quinoa velden

Jaar van de quinoa

Wat er de afgelopen jaren gebeurde, had geen quinoa-boer kunnen voorspellen. De Voedsel- en Landbouworganisatie van de Verenigde Naties riep 2013 uit tot het Internationale Jaar van de Quinoa. Dat dit een regelrechte rage in het Westen teweegbracht, is niet zo vreemd. De zaden hebben een hoge voedingswaarde, bevatten meer eiwitten dan tarwe, rijst en aardappelen, en zijn glutenvrij.

Er bestaan 120 soorten quinoa!

De meeste bekende quinoa-varianten zijn wit, rood of zwart gekleurd. Rode en zwarte quinoa zijn natuurlijk ontstane varianten op de witte. Ze hebben een nog uitgesprokenere smaak en zijn steviger van structuur.

Quinoa aan de struik
Quinoa aan de struik

Hoge prijzen en niet langer exclusief

De quinoa-hype heeft ook haar keerzijde. Wereldwijd is quinoa zo bekend geworden dat de boeren in Zuid-Amerika de vraag niet meer aankunnen. Gevolg: prijzen die flink stijgen, en een product dat niet langer exclusief is voor restaurants of speciaalwinkels. Kan quinoa jouw gasten nog verrassen?

Gevulde flespompoen met cantharellen en quinoa
Gevulde flespompoen met cantharellen en quinoa

Van Hollandse bodem

De Universiteit van Wageningen onderzocht of quinoa ook in Nederland kan groeien. Onderzoekers selecteerden drie rassen die prima op Nederlandse zand- of kleigrond kunnen gedijen. Dit jaar zaaien tien Nederlandse boeren dertig hectare in, wat zestigduizend kilo quinoa zou moeten opleveren. De Zuid-Amerikaanse boeren zullen wellicht wat vreemd opkijken: bontgekleurde pluimen wuivend op onze Hollandse grond.

Tekst: Emmelien & Niels van den Berg
Wil je dit artikel delen?

Gerelateerd in Ingrediënten

Noten fruit uit de frituur

Noten: fruit uit de frituur

In zijn geheel, als meel of als pasta. Noten zijn terecht de sterspelers in de patisserie maar óók onderdeel van hartige gerechten. Wat zijn noten eigenlijk?

Onze partners