Kokkels

Alles over ingrediënten
Plaats reactie
Leo
Forum Chef
Berichten: 4321
Lid geworden op: 20 aug 2004, 11:42
Locatie: Gorinchem
Contacteer:

Kokkels

Bericht door Leo »

Kokkel - Cerastoderma edule

Afbeelding

Het is een in zee levend tweekleppig weekdier. De soort wordt ook wel 'Eetbare Hartschelp' of 'Kokhaan' genoemd.

Beschrijving


Schelpkenmerken

De schelp is dikschalig en meestal iets langer dan hoog. De schelp heeft een heterodont slot met stevige geprononceerde cardinale tanden en laterale tanden. De umbo (top) ligt ongeveer in het midden. Vanuit de umbo lopen 18-32, echter meestal 22-28 platte ribben waarop smalle schubjes staan. De tussenribsruimten zijn (meestal veel) smaller dan de ribben zelf. Aan de binnenkant van de schelp lopen de groeven die corresponderen met de ribben aan de buitenzijde niet door tot aan de top. De schelprand is door deze tussenribsruimten en ribben iets gekarteld. Beide kleppen zijn tegengesteld gekarteld waardoor de uitsteeksels van de ene klep in de uitsparingen van de andere klep grijpen. Dit geeft aan schelpen van de Kokkel samen met de ribbensculptuur en de algemene vorm een stevige constructie. Op de schelp zijn groeilijnen parallel aan de onderrand zichtbaar. Een aantal groeilijnen vallen meer op dan de overige. Deze komen overeen met een periode van weinig of geen groei gedurende het koude seizoen en kunnen dus als 'jaarring' gezien worden.
De schelpen van de Kokkel en de Brakwaterkokkel lijken vrij veel op elkaar. Er zijn verschillen in vorm, beribbing, het slot, de dikte, enz. Geen van deze kenmerken op zich is voldoende om de schelpen van beide soorten te onderscheiden. Men moet naar een combinatie van kenmerken kijken om meer zekerheid te hebben. Een betrekkelijk goed kenmerk is de relatieve lengte van de ligamentdrager. Deze is bij de Brakwaterkokkel naar verhouding veel korter dan bij de Kokkel.

Er blijkt een relatie te zijn tussen het zoutgehalte van het water waar het dier in leeft en het aantal ribben op de schelp. Deze relatie is aan te duiden als:
Totaal zoutgehalte (in ‰) = 3.61R - 57.8. Hierbij is R het gemiddelde aantal ribben in een populatie Kokkels. Dit gegeven kan gebruikt worden bij de schatting van het zoutgehalte waarin fossiele Kokkels geleefd hebben. Dit is oa gedaan voor Kokkels uit schelpenfauna's uit het Eemien.

Grootte van de schelp
Lengte: tot 60 mm
hoogte: tot 50 mm maar meestal kleiner.
Kleur van de schelp
Wit, geelbruin of bruin. Jonge exemplaren hebben bij de top een vlekkenpatroon. Strandmateriaal is vaak blauwgrijs of bruin verkleurd.

Kenmerken van het dierKokkels kunnen ongeveer 10 jaar oud worden.

Habitat en leefwijze
Kokkels behoren tot de infauna en leven van het intergetijdengebied tot een waterdiepte van ongeveer 15 meter. Een optimale habitat vormt het intergetijdengebied van wadden en grote strandvlakten. De dieren zijn bestand tegen een emersietijd van enkele uren. Kokkels komen het meest voor in zand dat niet te fijn of te modderig is, in gebieden met een matige stroming. Ze leven dicht onder de oppervlakte van het zand, waarbij alleen de twee sifons boven het zand uitsteken. Door de ene buis wordt water en voedsel naar binnen gezogen en de andere buis wordt gebruikt als uitscheidingssifon, waardoor dan het water en afval worden verwijderd.. Deze sifons bezitten verder enige rode lichtreceptoren die licht en donker kunnen waarnemen, zodat de kokkel ze bij nadering van een schaduw kan terugtrekken en de twee gaatjes laten verdwijnen. Jongere (en dus kleinere) kokkels kunnen zich ook snel dieper ingraven, tot wel zo'n twintig centimeter. De soort is euryhalien en verdraagt zoutgehalten tussen 15 en 40 ‰.

Voeding
De Kokkel is een filtervoeder en leeft van plankton en ander in het water zwevend voedsel.

Vijanden
De stevige schelp is bij uitstek geschikt als verdediging tegen predatie. Desondanks vormen Kokkels een belangrijke voedselbron voor vissen en vogels.

Areaal
De Kokkel is één van de algemeenste diersoorten aan de Nederlandse en Belgische kust en is vooral erg algemeen in de Waddenzee. Voor de Nederlandse en Belgische kust komen bijna geen levende Kokkels voor, alhoewel er bij een storm wel eens veel kunnen aanspoelen.

Fossiel
In het Noordzeegebied is de Kokkel sinds het Vroeg Pleistoceen bekend. Door hun algemene voorkomen in het intergetijdengebied zijn Kokkels vaak heel algemeen aan de basis en aan de top van door een transgressie ontstane mariene afzetting. De eerste invloed van de stijgende zeespiegel na een ijstijd uit zich vaak in een waddenachtige omgeving. In de afzettingen uit zo'n periode is de Kokkel vaak heel algemeen. Doordat de zeespiegel snel rijst, verdrinkt het waddengebied al snel en maakt plaats voor een diepere zee. In deze diepere zee is in de Noordzee de Halfgeknotte strandschelp (Spisula subtruncata) vaak de algemeenste soort. Aan het eind van de transgressieperiode daalt de zeespiegel en komt het gebied voor korte tijd weer in de getijdenzone terecht voordat de zee zich geheel terugtrekt. In deze eindfase is de Kokkel vaak weer heel algemeen.
Lorié noemde uit boringen dicht bij de kust van Noord- en Zuid-Holland de zgn 'Cardium fauna' die hij aan de onderkant van de mariene afzettingen uit het Holoceen vond. Deze wordt in de boringen inderdaad opgevolgd door de 'Spisula Fauna'.
In West Vlaanderen liggen in de omgeving van Lo mariene lagen uit het Midden Pleistoceen vrij dicht aan het oppervlak. De Kokkel is hierin erg algemeen en deze afzetting staat dan ook bekend als de 'Cardium Zanden'. De schelpenfauna uit deze laag duidt op wadachtige en/of lagunaire afzettingsomstandigheden.

tekstbron:wikipedia
"ein Gericht kann immer nur so gut sein, wie es seine Grundprodukte sind" R.Speth
www.koksforum.nl
Gebruikersavatar
Maurits
Berichten: 1376
Lid geworden op: 11 apr 2007, 09:52
Locatie: Heemskerk

Re: Kokkels

Bericht door Maurits »

HEERLIJK! Holland's trots!
When there's smoke, there's flavor (Colgin)
Leo
Forum Chef
Berichten: 4321
Lid geworden op: 20 aug 2004, 11:42
Locatie: Gorinchem
Contacteer:

Re: Kokkels

Bericht door Leo »

"ein Gericht kann immer nur so gut sein, wie es seine Grundprodukte sind" R.Speth
www.koksforum.nl
Plaats reactie