Vetten

Vet is een bron van energie (calorieën), vitamine A, D en E en essentiële vetzuren (linolzuur en alfa-linoleenzuur). Bij een gezond eetpatroon komt tussen de twintig en veertig procent van de calorieën uit vet. Om de kans op hart- en vaatziekten te verlagen, is het van belang te kiezen voor producten met zo min mogelijk verzadigd vet en geen of weinig transvet.

Dat kan door:

zachte en vloeibare soorten vet te kiezen, zoals margarine uit een kuipje, halvarine, olie of vloeibare bak- en braadproducten
magere varianten te nemen van melk(producten) en vlees(waren)
niet te veel vette tussendoortjes te eten, zoals chocolade, koek, gebak, snacks en zoutjes.

Verder adviseert het Voedingscentrum één tot twee keer per week vis te eten. Vis bevat vetzuren die de kans op een hartinfarct verlagen.

Calorierijk
Vet levert van alle voedingsstoffen de meeste calorieën per gram. Dat geldt voor alle soorten vet. Een vetrijke voeding is daarom meestal ook een calorierijke voeding. Mensen die moeite hebben op gewicht te blijven doen er daarom goed aan niet te vet te eten. Bij een gemiddelde energiebehoefte komt dat neer op maximaal 80 gram vet per dag voor vrouwen en ca. 100 gram per dag voor mannen.

‘Verkeerd’ vet
Op basis van scheikundige eigenschappen wordt vet onderscheiden in onverzadigd en verzadigd vet. Vet in eten bestaat altijd uit een combinatie van beide. Voor de gezondheid is het zaak producten te kiezen die zo min mogelijk verzadigd vet bevatten. Verzadigd (‘verkeerd’) vet verhoogt namelijk het cholesterolgehalte in het bloed en vergroot daarmee de kans op hart- en vaatziekten. Onverzadigd vet verlaagt juist het cholesterolgehalte. Transvet vormt hierop een uitzondering: het is zelfs nog slechter dan verzadigd vet.
Zowel dierlijke als plantaardige producten kunnen verkeerd vet bevatten. Verzadigd vet zit vooral in harde margarine en hard frituurvet en ‘verborgen’ in vet vlees, volvette zuivel, roomboter, chocolade, koek, gebak, snacks en zoutjes. Transvet zit met name in snacks, koek en gebak. Het ontstaat in de fabriek wanneer zacht vet en olie ‘harder’ worden gemaakt.

‘Onverzadigd = ok’
Olie, margarine uit een kuipje, halvarine, vloeibaar bak-, braad- en frituurvet, vette vis, noten en pinda’s bevatten meer onverzadigd dan verzadigd vet. In tegenstelling tot verzadigd vet en transvet helpt onverzadigd vet het cholesterolgehalte te verbeteren. Door vijf procent van de calorieën uit verzadigd vet in te wisselen voor onverzadigd vet, daalt de kans op hart- en vaatziekten twintig tot veertig procent.

Eén á twee keer per week vis
Vis bevat een type onverzadigd vet, zogenaamde n-3-langeketenvetzuren (EPA en DHA), die het risico op een hartinfarct verkleinen. Het Voedingscentrum adviseert daarom één of twee keer per week vis te eten. Voor mensen die geen vis eten, zijn visoliecapsules een alternatief.

Chemische structuur vetten
Op grond van hun chemische structuur kunnen we de vetten in onze voeding onderverdelen in enkelvoudige vetten en de zogenaamde vetachtige stoffen.

Enkelvoudige vetten (lipiden), zoals vetten (botervet), oliën (olijfolie) en wassen (bijenwas).
Vetachtige stoffen:
- samengestelde vetten (lipoïden), zoals fosfolipiden (lecithine) en glycolipiden
- van vetten (lipiden) afgeleide stoffen, zoals sterolen (cholesterol), vetoplosbare vitamines (A, D en E), anti-oxidanten en lipochromen (carotenoïden, chlorofyl).

Samenstelling
Vetten zijn voor een belangrijk gedeelte samengesteld uit de elementen: koolstof (C), waterstof (H) en zuurstof (O). Sommige samengestelde vetten en afgeleide vetten bevatten in geringe mate ook de elementen fosfor (P) en stikstof (N).
In tegenstelling tot eiwitten bestaan vetten uit relatief eenvoudige structuren. Ze zijn opgebouwd uit een driewaardig alcohol (glycerol) en drie vetzuren. Je kunt de chemische structuur het beste vergelijken met een vlaggenstok (het glycerol) waaraan drie, soms verschillende kleine of grote vlaggen (vetzuren) hangen. Het meest eenvoudige vetzuur kennen we allemaal onder de naam azijnzuur. Dit komt sterk verdund in azijn voor. Er zijn circa 20 vetzuren waaruit de voor de voeding belangrijke enkelvoudige vetten (de zogenaamde voedings- of spijsvetten) kunnen zijn opgebouwd.
De enkelvoudige vetten kunnen worden onderverdeeld in verzadigde vetten en onverzadigde vetten afhankelijk van de samenstelling van de vetzuren. Verzadigde vetten zijn bij kamertemperatuur vast en bevatten hoge gehaltes verzadigde vetzuren. Onverzadigde vetten (beter bekend onder de naam olie) zijn bij kamertemperatuur vloeibaar en bevatten hoge gehaltes onverzadigde vetzuren en minder dan 30 % verzadigde vetzuren.

Meer voedingsstoffen

Gastronomie

Restaurantgidsen

Samenwerking

Wijnkoperij Oostendorp
wijnzaak van het jaar 2011

Albeda College Rotterdam
Contractonderwijs voeding

Nice to Meat
meat is art

Rungis BV
enthousiast over groenten

Koksmessen
bij knivesandtools.nl

Libre Verpakkingen
vacuumzakken en meer

Werken in een Hotel
top vacatures in de horeca

Schmidtzeevis Rotterdam
133 soorten verse vis

JMW Culinair kwaliteit en
continuïteit in de keuken

Honig Professional
kokspanel kent de praktijk

Deel dit artikel

Tweeten

Gratis nieuwsbrief

web site analysis